Monday, June 28, 2004

If you wanna know how the news papers would pront your article or your interview, read this letter. The most horrible thing is that they found a poor colleague to blame in the end. However the letter is so funny due to the outragous anger of its writer, A. Talebinezad.



فرض كنيد همه اين جمله هاى بى سروته و بى ربط را واقعاً توى ميزگرد من گفته ام، ابداً هم تاكيد نكرده باشم كه مى خواهم متن را قبل از چاپ بخوانم، شما چرا اين پرت و پلاها را توى روزنامه تان چاپ كرده ايد؟
Comments

This is unfuckingbelievable! Judge jerking off in the courtroom. No! You must be kidding me.

Just got a feedback from a friend. He wrote, "I read about the judge - apparently he did not only jerk off, but also shaved his balls during sessions. I gather it must be pretty fucking boring to listen to all that bullshit in court."

Comments

Sunday, June 27, 2004

ANAGRAMS (35)

The barbarous reign of your eyes
Rains the rapid mare of random nights
On the face of thunderous thoughts
Thus the deaf silence of dawn
Invades trembling of your scared silent mouth.

Labels:

Saturday, June 26, 2004

مديريت ِ تياتر و امنيت

The article below was first published on Gooya.com about two years ago. But the page evaporated away after a while. The article was written in response to a press conference of the Fadjr Festival and some of the remarks made by the head of the Center for Performing Arts, M. Sharif-Khodaei who is out of the office now yet the situation doesn't seem changed much.


به استقبال ِ جشنواره ی ِ تياتر ِ فجر (1)

مديريت ِ تياتر و امنيت
نوشته ی ِ وحيد عوض زاده


در مورد ِ مشکلات ِ تياتر ِ ايران حرف و حديث بسيار است و برای ِ پرداختن به تک تک ِ وجوه ِ اين نابسامانی ها مقالات و گفتارهای ِ جداگانه ای لازم. در اين جا قصد بر اين است تا تنها در خصوص ِ مديريت ِ دولتی ی ِ تياتر ِ ايران نکاتی به اشاره ذکر شود.
انگيزه ی ِ من در نوشتن ِ اين يادداشت در اين لحظه ی ِ به خصوص، سخنان ِ اخير ِ آقای ِ مجيد ِ شريف خدايی، رييس ِ مرکز ِ هنرهای ِ نمايشی در جلسه ی ِ مطبوعاتی ی ِ بيست و يکمين جشنواره ی ِ تياتر ِ فجر است. بزرگترين مشکل ِ مديريت ِ تياتر ِ بعد از انقلاب در اين است که تحقيقا ً تمام ِ مسؤلين و تصميم گيرنده گان تياتر از ميان افراد و توسط ِ افرادی انتخاب و منسوب شده اند که کمترين ارتباط، آگاهی، دانش و صلاحيت را برای ِ اين سمت ِ حساس و مهم داشتند. اين مديران ِ ارشد نه تنها شخصا ً اطلاع ِ چندانی از مقولات ِ هنری و توليد ِ تياتر ندارند، بلکه بر اساس ِ وقوف ِ خود بر همين عدم صلاحيت، همکاران و کارمندان ِ مراتب ِ پايين تر را از ميان افراد ِ بی صلاحيت تر از خود انتخاب می کنند؛ چرا که تجربه به ايشان آموخته که همکاری با دست اندرکاران ِ واقعی و مجرب ِ تياتر موجب افشای ِ عدم ِ صلاحيت و در نتيجه اثبات ِ اين واقعيت خواهد شد که اين آقايان بهتر است به مشاغلی که ممکن است واقعا ً در آن ها تبحر داشته باشند بپردازند.شواهد ِ اين امر شوراهای ِ متعددی است که بارها تشکيل و پس از مدتی با استعفاء اعضای ِ آن ها از هم پاشيد( که آن هم به واقع در برگيرنده ی ِ همه ی ِ طيف ها ی ِ متفاوت ِ تياتر ايران نبود). نمونه ی ِ ديگر بی اعتنايی به خانه ی ِ تياتر ـ که اکثريت ِ تياتری های در آن عضو هستند ـ و ناديده گرفتن آن در تصميم گيری های ِ کلان ِ تياتر ِ کشور است. در اين ميان اگر مرکز ِ هنرهای ِ نمايشی گاه در صدد ِ مشاوره يا نظرخواهی بر آمده، اين امر تنها در محدوده ی ِ ارتباطات ِ شخصی برگزار شده و به دليل ِ همين دخالت دادن ِ نظرات ِ شخصی به جای ِ نظر ِ کارشناسی اين مشاوره ها چندان راه به دهی نبرده. قابل ِ ذکر است که در اين مورد ِ به خصوص، اهل ِ تياتر هم در ايجاد ِ اين نابسامانی هابا مديران ِ مرکز ِ هنرهای ِ نمايشی شريکند.
اما از ديگر سو اين سوآل مطرح است که با توجه به وضع ِ آشوب زده ی ِ اجتماعی و سياسی ی ِ ايران، يک هنرمند ِ تياتر ـ بدون ِ داشتن ِ شبکه ی ِ ارتباطی ِ لازم ِ سياسی و امنيتی ـ قادر به اداره ی ِ اين تياتر ِ نيمه جان خواهد بود؟ آيا داشتن ِ صلاحيت ِ هنری به تنهايی جواب گوی ِ همه ی ِ مشکلات ِ عديده ای ِ است که يک مدير ِ هنری ملزم به روبرو شدن و حل ِ آن هاست؟ به عنوان ِ مثال، همه، غوغای ِ وحشيانه ی روزنامه های ِ اصطلاحا ً دست ِ راستی بر سر ِ يک نمايش که در آن يک بازيگر با شورت روی ِ صحنه ظاهر مي شد را به ياد دارند. همه هم به ضرس ِ قاطع معترف اند که آن هياهو اصولا بر سر ِ تياتر نبود؛ قصد ِ آقايان فی الواقع دراز کردن ِ مهاجرانی بود.معهذا، حال محض تفنن هم که شده لطفا ً اسم ِ هر يک از کارگردانان ِ خوب ِ تياتر ِ ايران را با اسم ِ حسين ِ سليمی ـ رياست ِ وقت ِ مرکز ِ هنرهای نمايشی ـ عوض کرده و تصور کنيد چه اتفاقاتی ممکن بود بيفتد؛ که به زعم ِ بنده تنها به دليل ِ موقعيت و روابط ِ سياسی، امنيتی و شبکه ای ِ آقای ِ سليمی نيفتاد. موقعيتی که اهل ِ تياتر خوشبختانه از آن برخوردار نيستند. اين تنها يک نمونه از اتفاقات ِ چندش آوری ست که در سال های ِ اخير افتاد. و تنها يکی از آن ها مي توانست در ِ دکان ِ تياتر را حسابی تخته کند. مواردی که مديريت ِ تياتر، لوازم و ملزوماتی بيش از صلاحيت ِ هنری مي طلبد، در تياتر ِ امروز ِ ايران متأسفانه بيش از اين موارد ِ اظطراری ست. تصويب و تامين ِ بودجه، ارتباط و حل ِ مشکلات ِ بين الاداره ای، سر و کله زدن با مامورين ِ زبان نفهم ِ حراست و هزار و يک کوفت و زرهرمار ِ ديگر ـ که واقعيت ِ سياه و مخوف ِ وضعيت ِ اداری ی ِ ايران را تشکيل می دهد ـ چيزها يی نيستند که از عهده ی ِ آدميزاد ِ غير ِ سياسی و غير ِ امنيتی بربيايد.
بنابراين مديران ِ مربوطه از اين منظر خدماتی چند به تياتر ايران رسانده اند و به عقيده ی ِ شخصی ِ من تا زمانی که وضعيت ِ ايران اين گونه است که هست، داشتن ِ چنين مديرانی ـ علی رغم ِ تمام آسيب هايی که به تياتر وارد کرده اند ـ از داشتن ِ يک مدير ِ "ايده آل" که منجر به مرگ ِ اين تياتر ِ شود بهتر است.
حال پرسش اين است که چرا مديريت ِ کنونی نمی تواند وضعيت ِ مناسبی در حد و سطح ِ واقعی
و به القوه ی ِ تياتر ِ ايران به وجود آورد. در اين جا بحث بر سر ِ اين نيست که در ايران يک تياتر درجه يک وجود دارد ـ که می دانيم ندارد ـ ولی مديريت ِ تياتر همه چيز را خراب کرده است. منظور ِ من اين است که با همين مديريت ِ موجود و با همين توان ِ موجود ِ تياتر ِ ايران ـ به دور از همه ی ِ توهمات و " خود پيتر بروک پنداری"ها ـ همچنان می توان در صدد ِ ايجاد ِ يک فضای ِ بهتر برآمد که در آن اولا ً حداکثر ِ توان ِ واقعی ی ِ تياتر ِ ايران امکان بروز و ظهور پيدا کند و دوما ً راه برای ِ گسترش و تکامل ِ اين توان ِ بالقوه فراهم گردد.
اما آن چه در زمينه ی ِ مديريت باعث ِ عدم ِ ايجاد ِ اين فضا مي شود، عدم صداقت و عدم ِ درک ِ صحيح ِ اين مديران، حتا از موقعيت و کارکرد های ِ خودشان است. به دليل ِ اين رفتار، ايشان نه تنها خود را از مشاورت و کمک ِ اهل ِ تياتر محروم می کنند، بلکه با توجه به عدم ِ اطلاع از مقولات ِ هنری و توليد ِ تياتر موجب ِ چنان هرج و مرجی در تياتر شده اند که امروزه، هم آوردن ِ سر و ته ی ِ اين بلبشو کار ِ حضرت ِ فيل است. مثلا ً مرکز ِ هنرهای ِ نمايشی از لحاظ ِ اقتصادی در يک کلام ورشکسته است. اگر همچنان درش باز است به دليل ِ دولتی بودن ِ " مکان " و صبر ِ محترمانه ی ِ هنرمندان ِ طلب کار است! تنها تياتر ِ قابل ِ استفاده ی ِ کشور به چنان سمساری ای ِ تبديل شده که امکان ِ داشتن ِ يک محيط ِ متمرکز برای ِ آفرينش ِ هنری که هيچ، جا برای ِ تعويض ِ لباس ِ بازيگران هم در آن باقی نمانده است. بزرگترين افتخار ِ آقايان يک جشنواره بی قواره ی ِ درندشت ِ بی در و پيکری ست، که جز قاطی کردن ِ دوغ و دوشاب در مقولات ِ هنری و ايجاد ِ ترافيک و مزاحمت برای ِ معتادان ِ پارک ِ دانشجو و پول دار کردن ِ " امت ِ هميشه در صحنه ی ِ روهر" به امامت ِ آيت الله چولی، هيچ خاصيتی بر آن مترتب نيست. در اين ميان اهل ِ تياتر ِ هستند که با خرج کردن از کيسه ی ِ اشتياق و علاقه ی ِ شخصی و با هزار مکافات در مسير ِ اجباری ی ِ جشنواره دايما ً در تلاش برای بر صحنه رفتن و بر صحنه ماندن، شاهد ِ عدم صلاحيت و عدم ِ صداقت ِ مديرانی هستند که حقوق ِ ماهيانه ی ِ خود را به واسطه ی ِ همين اشتياق کاسب مي شوند.
حال ببينيم اين عدم ِ صداقت ها ـ که گاه از فرط ِ پافشاری در تذوير تا مرز ِ خود را به کوچه ی ِ علی چپ زدن پيش می رود ـ کدام است.
آقای ِ شريف خدايی مي فرمايند: « خوشبختانه جشنواره تياتر فجر به عنوان ِ يکی از جشنواره های ِ بزرگ ِ دنيا شناخته شده است و برای کسانی که در جشنواره های مختلف حضور دارند، اين جشنواره نامی آشنا دارد.» در بررسی ی ِ همين يک جمله می توان موارد ِ بسياری از چگونه گی ی ِ ذهنيت ِ مديريت ِ تياتر ِ ايران را شرح داد. آقای ِ شريف خدايی يا واقعا ً نمی دانند يا به قول ِ عقلای ِ سلف تجاهل العارف بازی در می آورند که در مجموعه ی ِ جشنواره های ِ معتبر ِ تياتر ـ که تعدادشان در فرنگستان هم به دليل ِ بحران ِ جهانی ی ِ تياتر چندان زياد نيست ـ جشنواره ی ِ بی ظابطه ی ِ فجر محلی از اعراب ندارد.
من کلمه ی « شناخته شده» در قاموس ِ آقای ِ شريف خدايی را چندان درک نمی کنم. آيا منظور ِ اين است که افرادی اسم ِ جشنواره ی ِ فجر به گوششان خورده؟ يا منظور اين ست که دفتر ِ جشنواره در طول ِ سال در حال ِ دريافت ِ تقاضای ِ شرکت از طرف ِ کسانی ست که « در جشنواره های ِ مختلف حضور دارند»؟ اصلا ً اين « يکی از جشنواره های ِ بزرگ ِ دنيا» دفتری دارد که اين افراد بتوانند در طول ِ سال با آن تماس بگيرند؟ بله، بسياری از تياتر های ِ دنيا اسم ِ اين جشنواره به گوششان خورده است؛ بدين طريق که فرد ِ ناشناسی را ملاقات کرده اند که حامل ِ دعوت نامه ای ِ بوده و بدون ِ آن که بتواند اصلا ً توضيح بدهد که اين جشنواره چه گرايشی دارد، اصولا ً چرا وجود دارد، چه ضوابطی دارد و از چه کسان ِ ديگری دعوت کرده، شروع کرده است به شاخ و شانه کشيدن که " اگه ميخوای بيای مملکت ِ ما همه ضعيفه هاتون باس چاقچور سرشون کنن»! اين تياترهای ِ فلک زده به هر ايرانی ای که می رسند اول در مورد ِ " مرد ِ عجيت ِ ريشو" ای سوآل می کنند که از داشتن ِ سانسور در کشورش بسيار مفتخر است! تازه اين تياترهايی که آقايان با آن ها ارتباط برقرار کرده اند، جزو موزه های ِ دست ِ چندم ِ تياتر ِ اروپا محسوب مي شوند. بسيار طبيعی ست که کارمندان ِ مرکز نتوانند تياترهای ِ نو و تاثير گذار را يافته و دعوت کنند. چرا که اين تياترها در ساختمان های ِ بزرگی که در تعريف ِ مرکز ِ هنرهای ِ نمايشی مهم هستند يافت شدنی نيست.
از ديگر سو جشنواره ی ِ تياتر فجر يک پديده ی ِ منتزع از جامعه ی ِ ايران نيست. حداقل شرط ِ
برگزاری ی ِ يک جشنواره ی ِ بين المللی احترام به فرهنگ های ِ ديگر است. به واقع اگر شرايط ِ ميزبان ِ جشنواره به دليل ِ قوانين ِ اسلامی ی ِ ايران اين قدر نامعقول نبود، دعوت از گروه های ِ درجه اول چندان کار ِ شاقی نبود. محض اطلاع ِ مرکز ِ هنرهای ِ نمايشی عرض کنم که دعوت ِ تاثيرگذارترين و نوجوترين گروه های ِ تياتر ِ مدرن ِ جهان به دليل ِ اين واقعيت ِ ساده که داشتن ِ اجراهای ِ برون مرزی موجب ِ دريافت ِ بودجه برای ِ اين تياترها خواهد شد کار ِ ساده ايست.
بسياری از اين گروه ها به هزينه ی ِ خودشان و محض ی تجربه به کشورها ِ ديگر سفر می کنند. دليل ِ عمده ی ِ نيامدن بسياری از تياترهايی که مرکز با آن ها تماس گرفته به جشنواره، مشکل ِ حجاب است. و اين مشکل ِ هم چيزی نيست که به مرکز مربوط باشد يا مرکز بتواند حل اش کند. چطور می شود به اجبار روسری سر ِ مردم کرد و مدعی ی ِ « يکی از بزرگترين جشنواره های ِ دنيا » بود؛ حال آن که صحنه ی ِ جشنواره های ِ مهم ِ تياتر ِ جهان پهنه ی ِ بی مرزترين آزادی هاست! با اين حال يافتن ِ اجراهای ِ خوب تخصص می خواهد؛ دانش ِ تياتری می طلبد؛ و اطلاعات و ارتباطات ِ حرفه ای لازم دارد. اما مرکز ِ هنرهای ِ نمايشی چه کسانی را برای ِ يافتن ِ اجراها به کشورهای ِ ديگر می فرستد؟ اين آقايان حتا اين قدر حاليشان نيست که همه ی ِ جمعيت ِ دهکده ی ِ جهانی به زبان و خط ِ فارسی چندان مسلط نيستند! و بهتر است وقتی نوار ِ ويديوی ِ بدترين اجراهای ِ ايرانی را به تياترهای ِ خارجی می دهند، حداقل اسم ِ نمايش را به خط و زبان ِ انگليسی بنويسند. شوخی نمی کنم، باور بفرماييد! يک تياتر ِ بيچاره مجبور شد کلی پول بابت ِ مسافرت من بپردازد تا بفهمد اين ويديوها و کاغذهايی که بهشان داده اند چيست!
برگزاری ی ِ جشنواره به اين طريق نه تنها دردی از تياتر ِ ايران دوا نمی کند، بلکه همان بودجه ی ِ اندک ِ تياتر را هم به دليل ِ ندانم کاری های ِ مديران حيف و ميل می کند. چنين شيوه ی ِ مديريتی باعث ِ حس ِ بدبينی در هنرمندان شده و مسايل ِ ديگری جز خود ِ تياتر را در محيط ِ اين حرفه مطرح می کند که نتيجه ای جز تنزل ِ کيفيت ِ تياتر ندارد. در اين شرايط هنرمندان از سويی می شنوند که بودجه ی ِ تياتر بسيار محدود است و از ديگر سو شاهد ِ حيف و ميل و سوءاستفاده از همين بودجه ی ِ اندک اند. همه از نبودن ِ سالن و امکانات می نالند، اما هنوز هيچ ضابطه ای برای ِ تقسيم ِ همين امکانات ِ محدود وجود ندارد. هيچ يک از اهل ِ تياتر از فردا ی ِ حرفه اش مطمين نيست. تشکيلات ِ تياتر به بازی گرفته نمی شوند و...
هميشه کنجکاو بوده ام بدانم که چه چيز آقايان را می ترساند که چنين در فکر ِ به انحصار در آوردن ِ همه چيز و همه کس هستند! هر کدام از اين مديران که در طول ِ اين سال ها بر سر ی کار آمده و مشکی بر مشکل ِ تياتر افزوده با کمی صداقت و توجه و انعطاف ِ بيشتر، نه تنها می توانستند گامی در جهت ِ ايجاد ِ شرايط ِ بهتری در تياتر بردارند، بلکه به اين طريق از لحاظ ِ موقعيت ِ اداری ی ِ خود نيز در مرتبه ی ِ گرامی تری واقع می شدند. من به هيچ عنوان تصورش را هم نمی توانم بکند که اين مديران مثلا ًً انتخاب شده اند تا "ريشه ی ِ هنر را بخشکانند" و... اين که اين آقايان توجه ی ِ زيادی به آمار و ارقام دارند هم عجيت نيست. نکته در اين جاست که منافع و انگيزه های ِ اين مديران و آن ها که ايشان را بر سر ِ کار گذاشته اند، با منافع و ملزومات ِ هنر ِ تياتر هم خوانی و هم آهنگی ندارد. تنها تعجب ِ من در اين است که چرا نمی شود محيطی ايجاد کرد که در آن بشودهم مثل ِ انسان کار ِ تياتر کرد و هم اين حضرات به اهداف ِمورد ِ نظر ِ خود برسند. به راستی حل ِ اين مورد اين قدر مشکل است ؟

Helsingor
January 18, 2003

Labels: , ,

Friday, June 25, 2004

ANAGRAMS (34)

I may be an asshole, but I could even be worse otherwise.

Labels:

Thursday, June 24, 2004

نوشتن چرا؟

This translation was first published on Gooya.com but the page disappeared after a while. Here it is again.


يادداشت
ــــــ
ترجمه ي ِ قصه ي ِ ” نوشتن چرا؟ “ علي رغم ِ كوتاهي يِ ِ متن كار ِ بسيار مشكلي بود. اول ِ همه به خاطر ِ زبان ِ ظريف ِ پآول اوستر كه بر خلاف ِ ظاهر ِ ساده اش چنان ساختار ِ ريزبافتي دارد كه جدا كردن ِ اجزايش ـ در اين جا به واحد ِ واژگان و عبارات ـ و بنا كردن ِ مجددشان در يك زبان ِ دوم ـ يعني فارسي، كه ويژگي هاي ِ گفتاري اش از زمين تا آسمان با نوشتاري اش تفاوت دارد ـ آن چنان وقت و ظرافتي مي طلبد كه اگر آن را به جراحي تشبيه كنم ، راه به گزافه نرفته ام.
داوري در باره ي ِ نتيجه ي ِ كار ِ ترجمه، چيزي ست كه اميدوارم از طرف ِ خواننده گان به دستم برسد. ولي چيزي را بايد اعتراف كنم: در تلاش براي ِ ترجمه ي ِ متن، مجبور شدم آن را بارها و بارها و بارها بخوانم، آنقدر كه در پايان، ديگر حساسيت ِ شخصي ي ِ خودم عاجز از درك ِ اين نكته ي ِ بسيار مهم شد كه دريابم آيا نسخه ي ِ فارسي همان بار ِ احساسي و ضربه اي كه متن ِ
انگليسي در اولين دفعه ي ِ خواندن بر من فرود آورد را در خودش حفظ كرده است يا نه. اميدوارم جواب "بله" باشد.
نكته ي ِ ديگر اينكه چون من اصولا ً چيزي از ورزش سر در نمي آورم و ورزشكاران
را هم دوست ندارم، نتيجتا ً از اصطلاحات ِ بيس بال در زبان ِ فارسي هم چندان مطلع نيستم. در ابتدا قصد داشتم به اصطلاحات ِ رايج رجوع كنم، ولي بعد تنبلي كمك مرد تا با به ياد آوردن ِ "مي ريم كه داشته باشيم"ـ گويي هاي ِ گوينده گان ِ ورزشي اين توهم همچو يك عقيده بر بنده مستولي شود، كه ترجمه ي ِ حاضر خوب يا بد دست ِ كم بوي ِ تلويزيون نخواهد داد. انشاالله!

14 دسامبر ِ 2002



نوشتن چرا؟
ـــــ
نوشته ی ِ پآول اوستر
ترجمه ی ِ وحيد عوض زاده


هشت ساله بودم. درآن لحظه از زنده گي ام چيزي مهم تر از بيس بال برايم وجود نداشت. تيم ِ من ”غول هاي ِ نيويورك“ بود و من با دلبسته گي ي ِ خالصانه ي ِ يك مومن، اعمال ِمرداني كه كلاه ِ سياه ـ وـ آجري بر سرشان مي گذاشتند را دنبال مي كردم. حتا حالا هم، در به يادآوردن ِ تيمي كه ديگر وجود ندارد و بازي هايشان بر روي ِ زمين چمني هم كه ديگر وجود ندارد، مي توانم اسم ِ تقريبا ً همه ي ِ بازيكنان را عين ِ فوت ِ آب بگويم. آلوين دارك،وايتي لاكمن، دان مولر، جاني آنتوني يللي، مانته ايروين، هايت ويلهلم. ولي هيچكس بهتر و بي نقص تر و ستايش برانگيزتر از ويلي مايز نبود. يك ”بگو اي ول پسر“ِ درخشان.
بهار ِ آن سال براي ِ اولين بار به يكي از بازي هاي ِ ليگ ِ بزرگ رفتم. دوستان ِ پدرـ مادرم چند صندلي در لُژ ِ مخصوص ِ ورزشگاه ِ ” پالوگراند“ داشتند و در يكي از شب هاي ِ ماه ِ آپريل،گروهيْ به ديدن ِ ”غول ها“ رفتيم كه با ”دليران ِ ميلواكي“ بازي داشتند.نمي دانم كي بُرد. كوچكترين چيزي از آن بازي را به خاطر نمي آورم، اما به ياد دارم كه پس از پايان ِ بازي،والدينم و دوستانشان همچنان نشسته بودند و حرف مي زدند تا آنكه همه ي ِ تماشگران ِ ديگر رفتند.
آنقدر دير شده بود كه مجبور شديم از ميان ِ زمين ِ بازي گذشته و از خروجي ي ِ وسط خارج شويم كه آخرين دري بود كه هنوز باز بود. بر حسب اتفاق آن خروجي درست زير ِ رختكن ِبازيكنان بود.
همين كه به ديوار نزديك مي شديم، چشمم به ويلي مايز افتاد. شكي نبود كه خودش است، ويلي مايز، جخ بعد ِ تعويض ِ گرمكن و در لباس ِ شخصي، كمتر از ده قدمي ي ِ من ايستاده بود. مسير ِ گام هايم را به طرفش تغيير دادم و بعد هر چه جرأت داشتم را جمع كردم تا كلمه اي از دهانم پرتاب كنم: ”آقاي ِ مايز؟“ گفتم ”ميشه لطفا ً امضاتون رو داشته باشم؟“
او دست ِ بالا بيست و چهار سالش بود ولي من به خودم جرأت نمي دادم كه به اسم ِ كوچك صدايش كنم.
جوابش به سوآلم مختصر ولي دوستانه بود: ”حتما ً آق پسر، حتما ً “ گفت: ”قلم داري؟" سرشار از زنده گي، به ياد مي آورم، آنقدر سرشار از انرژي ي ِ جواني بود كه ضمن ِ اين كه حرف مي زد همين طور مدام ورجه وورجه مي خورد.
من قلمي به همراه نداشتم. بنابراين از پدرم خواستم كه قلمش را به من امانت بدهد. او هم نداشت. نه حتا مادرم. و بر حسب ِ اتفاق هيچكدام از بزرگترها قلمي نداشتند.
ويلي مايز ايستاده بود و در سكوت تماشا مي كرد. وقتي معلوم شد كه هيچكس قلمي براي ِ نوشتن ندارد، ويلي رويش را كرد به من و شانه بالا انداخت: ”شرمنده آق پسر، قلم نه اَرم، نمتونم امضا بدم“. و بعد قدم زنان از زمين ِ بيس بال در دل ِ شب خارج شد.
نمي خواستم گريه كنم. اما اشك ها شروع كردند به سرازير شدن بر روي ِ گونه هايم و من هيچ كاري برای ِ متوقف كردنشان از دستم بر نمي آمد. حتا بدتر، تمام ِ راه را تا منزل گريه كردم. بله، يأس خردم كرده بود ولي در عين ِ حال از خودم هم بدم مي آمد كه چرا نمي توانم اشك هايم را كنترل كنم. طفل كه نبودم؛ هشت سالم بود و از بچه اي به آن بزرگي انتظار نمي رفت كه سر ِ چيزي مانند ِ اين گريه كند. نه تنها امضاي ِ ويلي مايز را نداشتم، بلكه هيچ چيز ِ ديگري هم برايم نمانده بود. زنده گي داشت من را امتحان مي كرد و من از هر جهت خودم را مفلوك احساس مي كردم.
بعد ازآن شب هر جا كه مي روم يك قلم با خودم به همراه مي برم. ديگر عادتم شده كه هرگز خانه ام را ترك نكنم پيش از آنكه مطمئن شوم قلمي در جيب دارم. به اين خاطر نيست كه نقشه ي ِ خاصي برايش داشته باشم ولي مي خواهم كه مهيا و مجهز باشم. من يك بار دستْ خالي گير افتاده بودم و ديگر خيال ندارم بگذارم اين اتفاق دوباره بيفتد.
دست ِ كم، ساليان ِ زنده گي اين را به آموخته كه: اگر قلمي در جيبت باشد، اين امكان ِ مغتنم وجود دارد كه روزي احساس كني وسوسه شده اي كه استفاده اش كني.
و چنان كه دوست دارم به بچه هايم بگويم، اين طور بود كه من نويسنده شدم.

1995

ترجمه شده از قصل ِ سوم ِ کتاب ِ:
The Red Notebook

Labels: , ,

Wednesday, June 23, 2004

خواب

در خاطره ی ِ خفته ی ِِ خطوط
خواب خوابیده، خواب می بیند
خوابم دیده
خوابم می بیند
خوابم خواب
می بیند
و خط
می بینم
خاطره را
می خوابّیند
در خوابم خاطره خواب می بیند.

Labels:

سقط ِ جنین ِ خاطره با چنگک ِ قلم

Last week saw the 4th anniversary of the Iranian poet, Nossrat Rahmani's death. I republished an old text on Gooya.com for Nossrat's comemoration. It had been published once before in Iran on a would-be detained weekly called Goonagoon Here you can read it in Persian.
یادداشت: متن زیر اولین بار در 4 تیر ِ 1379 ، چند روزی پس از مرگ ِ نصرت ِ رحمانی، در آخرین شماره ی ِ هفته نامه ی ِ گوناگون ـ که دست ِ بر قضا آخرین نشریه ی ِ منتشر شده توسط ِ شرکت جامعه ی ِ روز هم بود ـ چاپ شد. انتشار ِ دوباره اش در این جا هم ادای ِ احترام ِ مجددی ست به نصرت ِ رحمانی و هم یادبودی از روزهای ِ پر شور ِ مطبوعات؛ روزهایی که انگار هزار سال ازشان گذشته است. 26 خرداد چهارمین سالگرد ِ درگذشت ِ نصرت ِ رحمانی ست ولی انگار همه او را به همین زودی فراموش کرده اند.


Nossrat Rahmani
سقط ِ جنین ِ خاطره با چنگک ِ قلم
وحید عوض زاده


این که می خوانید قطعه ی ِ کوتاه ای ست از شروع ِ یک نوشته ی ِ بلند در شعر و زنده گی ی ِ نصرت ِ رحمانی. نخواستم سوگنامه برایش بنویسم. فکر کردم حالا که نیست، تصویر ِ زنده ای از اوـ آن گونه که من دیده ام ـ را به دست دهم. نصرت سال ها مرگ را زیسته بود، مرگ را سروده بود و مرگ را کشته بود. و حال او در تولدی دیگر، ساکن ِ دنیایی ست که سال ها شاعرش بود.

*******

... از پیچ ِ کوچه که می گذری، او ایستاده است. با قامتی بلند که امروز خمیده. با موهایی سفید که پشت ِ سرش بسته و پنداری هزار سال است می شناسدم. از بالای ِ شیشه های ِ عینک چشم هایش می خندد. دست ِ راستش در جیب اش است و بیرون آوردنش زحمت دارد؛ با دست ِ چپ دست می دهد. سیگار بر لبش خاموش شده. می پرسد: «کجا؟» پُک می زند. دودی نیست. او دودی در این دنیا باقی نگذاشته! به خاکستر ِ سیگار که به فیلتر رسیده نگاه می کند و پرتش می کند.
قهوه خانه بوی ِ بی کاری می دهد. نصرت که از فندک خوشش بیاید، پس گرفتن اش محال است. تکه کاغذی بیرون می آورد که قطرات ِ آب ـ شاید هم چای ـ جوهر ِ کلماتش را درهم دوانده است. دور تا دور ِ نوشته چهره هایی ست که با یک میلیون خط ِ تو در تو طراحی شده و سرگرمی ی ِ همیشه گی ی ِ اوست. شال گردنش می افتد توی ِ استکان ِ چای. اگر شال گردن اش را چند بار دور ِ گردن اش نپیچد، حتما ً به مچ ِ پایش می رسد. می گویم: «من هم یکی لنگه ی ِ همین دارم؛ همین رنگی و همین اندازه» می گوید: «تحت ِ تأثیر ِ شال گردن ِ منی؟»
شعری را می خواند که تقدیم شده است «به زخم ِ چهل سال رفاقت» برای ِ «احمد». و من چقدر خوشحالم که پیش از پدربزرگ شعر را می شنوم. می پرسد: «ازآرش خبر داری؟» می گویم: «تهرون دیدمش. شبی هم پیشش بودم. پیژامه ی ِ شما رو هم تنمون کردیم باهاش خوابیدیم.» می گوید: «وقتی خودمون هستیم، چرا با پیژامه ی ِ ما می خوابی؟!» می خواهم پول ِ چای را بپردازم که صدای ِ نصرت از تَه ِ قهوه خانه بلند می شود: «آقا نگیر.»
از کوچه تا خانه فاصله ای نیست اما پاهای ِ نصرت طولانی اش می کند. نصرت می پرسد: «شیراز می کشی؟»
ـ نه!
: «چه رویی داره!» و دست می کند از جیب ِ دیگرش کِنت بیرون می آورد: «بگیر ولی یادت باشه!»
در خانه همه چیز همان طور است که باید. هشتی بوی ِ نم می دهد. مستراح بوی ِ شاش. حیاط بوی ِ شکوفه های ِ به. اتاق ِ شاعر بوی ای نفهمیدنی. و پله ها بوی ِ کهنه ی ِ صعود یا سقوط، با درهایی که کوتاه است و اُرسی هایی که بلند است و از پشت ِ قرابه های ِ سرخ اش یلدایی از شکیب همیشه نقش بسته. کاغذهای ِ شعرآلوده ی ِ مزین به چهرک ها بر قالی ای که جا به جا از آتش ِ سیگار سوخته افتاده و کنارش زیرسیگاری ایست که ته سیگار ها درش به سقف می رسند. کتاب های ِ روی ِ رَف که خاک گرفته است و شیشه ی ِ قلقلی که آبش سیاه شده و شیلنگ اش با فروتنی سر خم کرده است. گاه در میان ِ کتاب ها می توانی میعاد در لجن ی بیابی یا این که ترمه ای که لای ِ رستم التواریخ و فیه ما فیه عرض ِ اندام می کند. یک روز که آن جا نباشی دلت تنگ می شود. برای ِ حوض ِ کثیف ِ حیاط که خزه بسته؛ برای ِ اتاق ِ به هم ریخته ی ِ شاعر، که در آن رخت ِ خواب و قلم و چاقو و عکس و کاغذ و کتاب با چوب سیگار و تیغ و ساعت و سنجاق و کبریت زنده گی ی ِ درهمی دارند. درهم و برهم مانند مردی که در غبار گم شد و دیگر هیچ کس از او خبری ندارد.
خبری برایتان دارم. من او را یافتم. میان ِ همان درهم و برهمی. میان ِ شلوغی ی ِ درونش و خلوت ِ بیرون اش. میان ِ اتاقی که دود فاتح اش بود. چنان دود ِ ستبری که می توانستی قالب قالب با شمشیر ببری اش و به اقصا نقاط ِ عالم صادر کنی.
بله. او را یافتم و این نوشته برای ِ آن است که مبادا دوباره گم اش کنم. جست و جویی نمی خواست. او در میان ِ غباری گم شده بود که خودش بود. غبار را که بیابی یعنی که خودش را یافته ای. با این تفاوت که این غبار با غبارات ِ دیگران مثقالی هفت صنار توفیر دارد...

Labels: ,

Monday, June 07, 2004


We saved money, they lost lives! Hallelujah!


Comments

It has been scientifically proved that it ain't my fault if I wanna fuck around. My genes are to blame for this [mis]behavior. I always thought of it as a genital problem whereas it was in fact a genetical problem!


Comments

Saturday, June 05, 2004

Quiet funny. The word, Babylon (ancient city of Mesopotamia which in Arabic and Persian is called Baabel) is derived from the word, Tabalbol, which means, “mixing the languages”.
“For this reason, that place was Baabel (Babylon), meaning that the languages become mixed there.” — Majma-ol Tavarikh-ol Qassass (Arabic)

Tuesday, June 01, 2004

ANAGRAMS (33)

My headache was yawning
when you said goodbye.
But why
does yawning now give me headache?

Labels: